bestanddelen van wierook

	We hebben nu de grote truc gezien: van wierookpoeder maak je klei, die je in een bepaalde vorm brengt en droogt. Dient zich de onvermijdelijke vraag aan: wat zit er dan in dat poeder? 1: aromatische stoffen ; deze stoffen gebruik je om geur te genereren. 2: brandstoffen ; om het stokje egaal te laten opbranden. 3: bindmiddelen ; het hele boeltje moet aan elkaar geplakt worden Een recept zal altijd uit deze drie stoffen bestaan. Voor een wierookstokje zullen deze stoffen verpoederd moeten worden. Wanneer we het poeder eenmaal gemaakt hebben voegen we vloeistof toe (meestal water) om tot een werkbare klei te komen. We zullen nu eerst de drie hoofdgroepen uitgebreid gaan bespreken!
Aromatische stoffen		klik op de plaatjes voor de bespreking; zorg dat je popups toestaat in je browser
Dit zijn de stoffen die bij verbranding de geur opleveren waar we zo naar op zoek zijn. Let echter op: er is een belangrijk verschil tussen hoe stoffen van zichzelf ruiken en hoe ze ruiken wanneer je ze verbrandt! Munt is het standaard voorbeeld, heerlijk als groene plant maar bij verbranding is het alleen een schroeilucht. We bespreken de belangrijkste categorieën:		Olibanum
Etherische oliën : Dit zijn sterk ruikende geconcentreerde vloeistoffen. Ze bevatten de geuressentie van een bepaalde plant en worden in de meeste gevallen scheikundig gewonnen. Geurolie is in principe van alle tijden maar heeft een grote vlucht genomen sinds de uitvinding van destillatie. Hierdoor is een breed spectrum van allerlei bloemen- en plantengeuren verkrijgbaar, voor allerlei toepassingen. Je zou parfum de belangrijkste toepassing van etherische olie kunnen noemen. Het is een mengsel van allerlei verschillende olieën op een basis van alcohol en een beetje glycerine. De meeste commerciele wierook is ook op basis van parfum. Wanneer je zelf een wierookstokje maakt kun je deze na droging instrijken met een paar druppeltjes, lavendel, sinaasappel, jasmijn......ja wat eigenlijk niet? Het is dan ook aan te raden om een bescheiden verzameling flesjes olie aan te leggen, puur vanwege de laagdrempeligheid. Alleen mensen met een gevoelige huid of allergie voor moderne chemische stoffen zullen moeten opletten met etherische olie. Wat er gebeurt in een wierookstokje is dat de olie steeds een beetje verdampt wordt door het gloeiende stokje.		Mirre
Stoffen uit de natuur : Het gebruik van wierook beperkte zich in het verleden tot de verbranding van schaarse geurstoffen. Het gaat dan om bepaalde soorten hout, harsen, gommen, bloemen, stengels, bladeren, en wortels. Naar mijn ervaring zijn er echter maar een stuk of 30 natuurlijke stoffen die zich lenen als aromatische stof voor een wierookmengsel. Toch heeft het werken met deze natuurlijke stoffen mijn persoonlijke voorkeur, vooral omdat je juist een dichter contact met de natuur nastreeft en het verzamelen van dennennaalden voor je wierookmengsel dan gewoon leuk is! Ik bespreek een aantal van de belangrijkste natuurlijke geurstoffen hiernaast.		Benzoë
Brandstoffen
Naast de geur zal een wierookstokje simpelweg moeten blijven branden. Met name wanneer je aromatische stoffen slecht brandbaar zijn. Wanneer je bijvoorbeeld veel Olibanum in je wierookpoeder verwerkt zul je brandstoffen moeten toevoegen. De brandstof moet zo neutraal mogelijk ruiken. We bespreken drie brandstoffen: Hout : eigenlijk zijn alle soorten hout geschikt om te gebruiken, mits ze maar niet te snel opraken en bij verbranding redelijk neutraal ruiken. Dat maakt eiken en beukenhout bijvoorbeeld minder geschikt omdat dat nogal scherp ruikt. Daarentegen zijn Sandelhout, Cederhout, Laurierhout, Jeneverbessenhout en Bamboe geschikter als brandstof. Sandelhout is vermaard om zijn welriekendheid, het is momenteel echter helaas een bedreigde boomsoort vanwege de grote vraag vanuit de cosmetische en wierookkndustrie.		Dammar
Houtskool: Is de meest toegepaste brandstof in wierook. Het heeft uitstekende gloeieigenschappen waardoor de fik prima aan de gang blijft. Nadeel is de zwarte kleur die al onstaat wanneer we slechts een kleine hoeveelheid houtskool toevoegen aan ons wierookmengsel. Salpeter: Dit is de ouderwetse naam voor wat we tegenwoordig kaliumnitraat noemen. Het is een makkelijk ontbrandbare stof die bovendien goed in water oplosbaar is. Hierdoor kun je het toevoegen aan de vloeistof voor je wierookklei. Zelf gebruik is salpeter maar nauwelijks in mijn wieroken, behalve wanneer ik zelfontbrandende kooltjes ga maken.		Drakenbloed
Bindmiddelen
Een wierookpoeder zal altijd een hoeveelheid bindmiddel moeten bevatten. Na toevoeging van water moeten de bestanddelen ten slotte goed aan elkaar blijven kleven. Bovendien willen we het proces van het maken zo gerieflijk mogelijk hebben. Het maakt dan ook nog uit of we een Tibetaans stokje of een stokje met bamboe kern gaan maken. Wat het bindmiddel feitelijk doet is de absorptie van vocht. Ik bespreek de belangrijkste bindmiddelen: Tragacant (Astragalus Gummifer): Dit is het meest gangbare plaksel. Voor de meeste wierookpoeders is een hoeveelheid van 10% voldoende. Het is een stof die geurloos opbrandt een prima werkbare wierookklei oplevert. Nadeel is dat het vrij prijzig is. Het is geschikt voor zowel Tibetaanse als voor stokjes met bamboe kern.		Jahwee
Xantaan: Een bindmiddel dat zeer veel wordt gebruikt in de voedingsmiddelenindustrie en wordt geproduceerd door bacterieën. Het heeft een grote capaciteit om water te absorberen. Johannesbroodpitmeel (Locust Bean): Dit is een product dat in de regel gebruikt wordt om kleine babies beter te kunnen laten slikken. Bij toevoeging aan een wierookpoeder krijgen we een elastisch soepel spulletje, wat grote voordelen heeft voor het maken. Voor stokjes met bamboe kern beveel ik als bindmiddel een mengsel van Xantaan en Johannesbroodpitmeel aan (50%-50%). Andere bindmiddelen: Voorts kan Arabische gom gebruikt worden en wordt in de literatuur ook Iriswortel (Orris root) genoemd. Maizena en Aardappelzetmeel binden goed maar geven bij verbranding een nare bijgeur. Ook Agar-Agar is bruikbaar maar dat moet verhit worden en is net weer wat te veel gelatineachtig. Jigat is het bindmiddel dat gebruikt wordt voor de commerciele productie; de wierookklei wordt er zeer elastisch van waardoor 1000 bamboe wierookstokjes per dag een haalbare productie vormt voor een werknemer. De boomwortel waarvan dit middel gewonnen wordt(Machilas Macranths, Litsea Chinensis) is echter schaars aan het worden waardoor er aan het gebruik eendere bezwaren kleven als aan het gebruik van Sandelhout. In ieder geval valt er zat te experimenteren met bindmiddelen en de ervaring is dat het eigenlijk altijd wel lukt.		Kopaal
Salie	olieën	Thuja
	Mastiek

---

Home

Next